Moreel kompas: vertrouwen tussen gevers & goede doelen versterken

Donateursvertrouwen in de goede doelen sector


Een gebrek aan ethiek met betrekking tot fondsenwerving kan het vertrouwen in de non-profit sector schaden. Help donateurs zich goed te voelen bij het geven door tijdens en na het doneren de gevers altijd van juiste informatie te voorzien.


De vrijgevigheid stimuleren van Nederlanders door fondsenwervende organisaties moet gebaseerd zijn op een wederzijds respect en een vertrouwensrelatie. Een wettelijk kader om het respect van ethische normen binnen de fondsenwerving te waarborgen bestaat op dit moment niet in Nederland.


Zelfregulering

Binnen Nederland kennen we zelfregulering in de non-profit sector.

Image alt

Binnen deze zelfregulering komt Stichting Donateursbelangen op voor de belangen van donateurs en streven we ethische en donateurgerichte fondsenwerving na. 


Ethische en donateurgerichte fondsenwerving maakt een afweging tussen de plicht van fondsenwervers om steun te vragen (in dienst van hun beneficianten) en het recht van het geefpubliek niet onder druk gezet te worden om te doneren met daarbij juiste voorlichting, transparantie, keuzevrijheid en geen verplichte gegevensdeling.


Veel mensen steunen het ideaal van een goed doel met een financiële bijdrage. Voor het doen van een donatie aan een goed doel moeten mensen geen drempels ervaren. Goede doelen en het betalingsverkeer mogen dus geen drempels opwerpen voor het geven. Denk hierbij aan verplicht persoonsgegevens delen waarvoor geen wettelijke of ethische grondslag is of de betaalinstellingen of betaaloplossingen die donateurs drempels opwerpen bij het geven.


Fondsenwervende organisaties kunnen zich aansluiten bij Stichting Donateursbelangen waarbij ze verklaren het moreel kompas te volgen. Daarin staan gewenst gedrag bepalingen met betrekking tot ethische en donateurgerichte fondsenwerving wat ten goede komt van het donateursvertrouwen. Een hoog donateursvertrouwen zal uiteindelijk gunstig uitpakken voor fondsenwervende organisaties.


Laat ook zien dat jullie goede doel ethisch en donateurgericht werkt en onderteken de Verklaring Gewenst Gedrag Donateursbelangen.


Moreel kompas

Stichting Donateursbelangen wil het vertrouwen tussen gevers en goede doelen versterken door middel van een moreel kompas.

Moreel kompas fondsenwerving

Checklist ethische en donateurgerichte fondsenwerving


Via onderstaande checklist kunnen goede doelen, fondsenwervers en het geefpubliek controleren of er door fondsenwervende organisaties ethisch gehandeld wordt tijdens het fondsenwerven.

Keuzevrijheid voor de donateur


Fondsenwervende organisaties moeten bij ethische en donateurgerichte fondsenwerving rekening houden met:


  • Werpen wij als goed doel geen drempels op aan de donateur die wil geven?
  • Als we een emotie in een boodschap stoppen is deze boodschap oprecht en ervaren donateurs dit niet als een trucje?
  • Geven onze straatwervers duidelijk aan wie ze zijn en welke organisatie ze vertegenwoordigen.
  • Donateurs moeten zich vrij voelen om vragen te stellen en openhartige en nauwkeurige antwoorden te krijgen.
  • Informeren we de donateur juist, nauwkeurig, eerlijk en volledig voor, tijdens en na het doneren?
  • Zijn wij transparant tijdens het doneren zodat een individuele donateur weet hoeveel netto van zijn donatiebedrag bij ons als goed doel terechtkomt en waarbij duidelijk is hoe het ontvangen donatiegeld aangewend wordt om impact te maken?
  • Perkt onze fondsenwerving de keuzevrijheid van donateurs in? 
  • Laten wij de donateur weten dat diegene die om geld vraagt, onze fondsenwerver, vrijwilliger, medewerker van de organisatie of ingehuurd wervingsbureau is?
  • Vragen wij zonder wettelijke of ethische grondslag teveel verplichte persoonsgegevens tijdens doneren?
  • Komt onze fondsenwerving vrijblijvend over op donateurs? 
  • Bieden wij keuzevrijheid met betrekking tot de betaalmethode waarmee de donateur wil geven?
  • Stellen we donateurs in staat hun eigen keuze te maken? 
  • Leggen of dringen we keuzes op aan donateurs? 
  • Pushen we donateurs om een keuze te maken? 
  • Geeft onze fondsenwerving donateurs mogelijk het gevoel zich verplicht te voelen te doneren? 
  • Bieden we donateurs de vrijheid om nee te zeggen tegen doneren? 
  • Bieden we donateurs de vrijheid om niet geconfronteerd te worden met onze fondsenwervende praktijken? 
  • Nemen wij als non-profitorganisatie de beslissing in plaats van de donateur? 
  • Respecteren we de keuze van de donateur wanneer deze beslist niet te doneren? 
  • Geven we donateurs een slecht gevoel wanneer ze beslissen niet te doneren? 
  • Vellen we impliciet of expliciet een oordeel over donateurs als deze beslissen niet te doneren? 
  • Geven we donateurs het gevoel (mede)verantwoordelijk te zijn voor het oplossen van de door ons gesteunde problematiek? 
  • Leggen we in één of meerdere van de fasen van het fondsenweringsproces druk op de schouders van donateurs? 
  • Zorgt onze fondsenwerving ervoor dat donateurs kunnen handelen volgens hun vrije keuze? 
  • Stellen we donateurs in staat op om een doordachte en bewuste manier keuzes te maken op het vlak van doneren? 


Belangrijke uitleg bij bovenstaande keuzevrijheid is dat je donateurs alleen verplichte velden in een formulier aanbiedt of aan ze vraagt als hiervoor een wettelijke en ethische grondslag is. Zo is het niet aan te raden donateurs te verplichten hun geslacht, geboortedatum, telefoonnummer en eventueel fysieke adres door te geven. Eenmalige donateurs geven eenmalig en willen niet als "klant" gezien worden. Anders hadden zij er wel voor gekozen om vaste donateur te worden. Je mag donateurs alles vragen maar biedt dit optioneel met uitleg aan zodat de donateur zelf kan aangeven of beslissen deze gegevens te delen.

Gerechtvaardigd belang


Fondsenwervende organisaties of fondsenwervers die zich beroepen op "gerechtvaardigd belang" bij het vragen naar privacygegevens tijdens het doneren of op het moment dat een donateur af wil haken als vaste donateur moeten bij ethische en donateurgerichte fondsenwerving rekening houden met:


  • het respecteren van de uitdrukkelijke wens van een (ex-)donateur om niet langer als prospect-donateur gezien te worden. Punt. Geen discussie.
  • alleen maximaal noodzakelijke persoonsgegevens vragen om de donatie te kunnen verwerken.
  • gewenste privacygegevens mogen optioneel gevraagd worden tijdens het doneren maar zeker niet verplicht gesteld worden. Daar is geen wettelijke of ethische grondslag voor. De donateur moet de optie hebben om deze optionele gegevens niet te hoeven delen.
  • Het is voldoende als de donateur zegt dat hij/zij niet meer gebeld wilt worden. Dit heet: recht van verzet. De fondsenwerver moet dan het gesprek stoppen en mag de desbetreffende persoon niet meer bellen. Zie uitleg op deze pagina van de rijksoverheid.
  • het recht om vergeten te worden waarbij privacygegevens verwijderd worden.
  • het recht om privacygegevens die vastgelegd zijn in te zien en per privacygegeven deze te laten verwijderen of leeg te maken.